Bunad

Hardangerbunaden er ikkje blå

Du kjenner ikkje ein hardangerbunad på eit blått liv. Odda er ikkje ein eigen bunad, og eit grønt liv er ikkje merket på ei gift kvinne.

Hardanger Shop · Oppdatert 29. september 2026

Send vidare hardanger.shop/guide/hardangerbunad-er-ikkje-bla

Du ser ikkje ein hardangerbunad på eit blått liv.

• LivetHøgraudt
• GiftSkautet
• BlåttHerrevest

Livet

Me har ikkje brukt ein hardangerbunad, og me har ikkje stått ved sida av ein for denne sida. Rhuan, 28. september 2026, kallar hardangerbunadane dei vakraste i Noreg, både for kvinner og for menn. Han gav ikkje år, farge, skaut, område eller fotografi.

Du ser ikkje ein hardangerbunad på eit blått liv.

Bjørn Sverre Hol Haugen skriv i Store norske leksikon, sist oppdatert 2. januar 2025, at dei fleste i Sørfjorden brukar eit høgraudt klede til livet. Nokre lagar det i grønt, eller i andre fargar. Same artikkel seier ikkje at raudt er for ei ugift kvinne, og ikkje at grønt er for ei gift. Norsk Wikipedia gjer det. Denne sida tek leksikonet.

Skautet er merket. Det er det tradisjonelle hovudplagget for gifte kvinner, og kjenneteiknet på Hardanger som draktområde. I Eidfjord, Ulvik og Granvin går ugifte i dag gjerne utan hovudplagg. Eit bart hovud er ikkje ein dom om at ho er ugift.

Svart smøyg på skjorta er i den delen av området reservert for gifte kvinner. Alle brukar kvitsøm. Ein fangreim er berre hennar, og berre saman med stølebeltet. Stølebeltet er beltet til ei gift kvinne.

Blått i kvinneartikkelen er fargen på gamle yttertrøyer av vadmål, saman med svart og raudt. Ikkje fargen på livet. Kleopatra Bunadssaum, lesen 28. september 2026, skriv at blått, lilla, oransje og grønt er rekonstruert frå gamle plagg funne på gardar, og at raudt er det dei brukar mest. Blått er likevel ein farge. Det er ein herrevest, lenger nede, og ei gamal yttertrøye. Det er ikkje slik du kjenner kvinnebunaden.

Snedet på sørfjordlivet er to hakk framme. Dei skal vere rundt 2–2,5 centimeter djupe. Same artikkel.

Odda

Hardanger er eitt draktområde. Det dekkjer Kvam, med tidlegare Strandebarm, Granvin som no er ein del av Voss, Ulvik, Eidfjord, og Ullensvang med dei tidlegare kommunane Jondal, Ullensvang, Odda og Røldal. Same artikkel.

Kvinnebunaden frå Sørfjorden er Ullensvang utanom Røldal. Dagens Ullensvang er dei tidlegare kommunane Odda, Jondal og Ullensvang. Odda og Jondal sit inni den bunaden. Dei er ikkje ein tredje bunad ved sida av han.

Røldal har eigen kvinnebunad. Hardangerbunader, redaksjonen, sist oppdatert 21. september 2026: kvinnebunaden frå Hardanger er kategori 1, ubroten tradisjon. Mannsbunaden, og røldalsbunaden for kvinner og for menn, er kategori 4.

Det som skil Eidfjord og Ulvik frå Sørfjorden, er at dei ikkje brukar sned på livet. I Granvin finst liv både med og utan sned. Alle områda har sned på trøyene. Bunad Creations, lesen 28. september 2026, skriv at Granvin no er del av Ullensvang. Leksikonet skriv Voss.

Kvam skil seg særleg på hovudplagget.

Tre fløyelsband er ikkje regelen for stakken. I Jondal og hjå ein del i Kvam er svarte band nedst vanlege. På kvamstakken brukar nokre to eller tre svarte fløyelsband, gjerne to i Norheimsund og tre i Øystese. I Granvin, Ulvik og Eidfjord er det tre band: silke på fint ullstoff, fløyel på vadmål. Same kvinneartikkel.

Den svarte trøya som erstattar livet, heiter snedatrøye. Ho er ikkje eit svart liv.

Mannen

Hardangerbunad – mann, tekst frå Norsk bunadleksikon, sist oppdatert 29. mars 2022. Førebildet er kleda midt på 1800-talet. I motsetnad til kvinnekleda hadde dei tradisjonelle mannskleda gått ut av bruk. Bunaden er kategori 4.

Vestene i bruk er raude, grøne, blå og svarte. Det vanlegaste er ein raud vest til den svarte trøya. Mørkeblå vamper fanst, sidare og vidare enn trøya, som ytste plagg. Dei er ikkje tekne opp att i bunaden.

I Kvam vert ein grøn vest brukt oftare. Jondal og Tørvikbygd brukar raud vest. Husfliden sel den som hardangerbunad. Same artikkel.

Trykket i butikken er eit grønt mønster med stjerner, frukttre og fjell, og orda «Julegave fra Hardanger». Det er ikkje eit liv, og det er ikkje ein bunad til sals. Teikninga frå 26. september er ein firkant og eit hol. Ho er ikkje eit forkle på ein person, og ho er ikkje i butikken. Holet står på hardangersøm-sida.

Me har ikkje ein fysisk butikk i Odda. Det me lagar, vert trykt etter bestilling og sendt i posten.

• Hardangersøm